Jämnstaviga stammer
De flesta Jämnstaviga verb har stadieväxling. I infinitiv står ordstammen i starkstadium och under böjningen växlar stark- och svagstadium, vilket framgår av böjningsmönstret. Vissa stamkonsonanttyper (grupper av konsonanter mellan första och andra stavelsen) saknar denna växling, vilket är en skillnad jämfört med lulesamiskan inom Jokkmokk/ Gällivare, se dokumentet stadieväxlingsserier.
Omljud:
De flesta verb har vokalförändringar i böjningsmönstret. Vokalförändringarna följer givna regler. Vokalförändringar i första stavelsen styrs av vokalen i andra stavelsen, formulerade i en omljudstabell av Olavi Korhonen.
Första stavelsen vokal ändras såvida andra stavelsen vokal är u eller i enligt följande regler:
1. Diftongen ua (grad III)/uo (grad II) i första stavelsen övergår till u om andra stavelsens vokal är u eller i, ex. juajggat~juojgav~jujggin.
2. Diftongen uä (grad III)/uo (grad II) i första stavelsen övergår till u såvida andra stavelsens vokal är u eller i, ex. vuäjdnet~vuojnáv~vujnij.
3. Den långa vokalen ä (grad III)/ie (grad II) i första stavelsen övergår till långt e om andra stavelsens vokal är u eller i.
4. Vokalen å i första stavelsen övergår till långt u om andra stavelsens vokal är u eller i.
5. Den långa vokalen á i första stavelsen övergår till långt ä om andra stavelsens vokal är u eller i.
6. Vokalen a i första stavelsen övergår till i om andra stavelsens vokal är u eller i.
a-stammar med kort vokal i första stavelsen
Gullat (ll/l)
Exempel på verb med identisk böjning; galggat (gg/g), dahkat (hk/g) sihtat (ht/d), sjaddat (dd/dd), ballat, dagadallat (ll/l), naddat (dd/dd), -dahtjat (htj/tj), måráduvvat (vv/v), juhkat (hk/g), tjajbmat (bm/m), barrgat (rrg/rg)
person | Lehtiranta/ Halász | Korhonen/ Steggo | Arjeplogs-gruppen / M. Sjaggo | Lule-samiska | Giella-tekno, gerundium, verbalsubstantiv, presens particip, verbgenitiv och imperativ ej inlagt |
Presens | kullat/ gullat | gullat | gullat, barrgat | gullat | gullat |
Mån | kulav/guláv | gulav | gulav/ guláv | guláv | gulav |
Dån | kulah/ gulá | gula | gula/gulá | gulá | gula |
Sån | kullaa/ gullá | gullá | gullá, bedja /gullá | gullá | gullá |
Måj | kullin/ gullin | gullin | gullin, birrgin/ gullin | gullin | gullin |
Dåj | kullapehtien /gullabehtin, gullabihtin | gulla-behtin | gullabehtin, barrgábähtin/ gullabähtten | gullabihtte | gulla-behtin |
Såj | kullapah, -pan/gullaba | gullaba | gullaba/ gullaba | gullaba | gullaba |
Mija, Mij | kullap/ gullabe | gullap | gullap/ gullap | gullap | gullap |
Dija, Dij | kullapihtit/ gullabihtit | gullabihtit | gullabehtit/ gullabihtit | gullabihtit | gulla-bihtit |
Sija, Sij | kullih/ gulli | gulli | gulli, birrgi/ gulli | gulli | gulli |
Preteritum | |||||
Mån | kulliv/gulliv | gulliv | gulliv, birrgiv/ gulliv | gulliv | gulliv |
Dån | kullih/gulli | gulli | gulli, birrgi/ gulli | gulli | gulli |
Sån | kulaj/guláj | gulaj | gulaj/ guláj | guláj | gulaj |
Måj | kulajmen/ gulájmen | gulajmen | gulajmin/ gulájma | gulájma | gula-jmen |
Dåj | kulajten/ gulájden | gulajden | gulajdin/ gulájda | gulájda | gulajden |
Såj | kulajkah~ -kan/ gullájgan | gulajga | gulajga/ gulájga | gulájga | gulajga |
Mija, Mij | kulajmeh/ gulájme | gulajme | gulajme/ gulájma | gulájma | gulajme |
Dija, Dij | kulajteh/ gulájde | gulajde | gulajde/ gulájda | gulájda | gulajde |
Sija, Sij | kullin/ gullin | gullin | gullin, birrgin/ gullin | gullin | gullin |
Imperativ 1 | |||||
Dån | kulah/ gulá | gulla/ gulá | gulá | gula, lägg in i GT | |
Dåj | kullien/ gullin | gullin, birrgin/ gullen | gulle | gullen ändra i GT | |
Dij | kullit/ gullit | gullit, birrgit/ gullit | gullit | gullit | |
Perf.particip | kullam | gullam | gullam/ gullam | gullam | gullam |
negeringsform | gula | gula/ gulá | gulá | gula | |
gerundium I/ tillståndsform- håller på att | kullamin | juhkamin gullamin | gullamin | gullamin | |
gerundium II/ samtidighets-form- under det att… | kulatin | jugadin | guládijn | guladin | |
Supinum- för att | kulatjit | gulátjit | gulátjit | gulatjit | |
Presens particip/ Handlarnomen, den som gör .. | kullie | barrge, juhkke juhkke | gul´le | barrge | |
Verbal-substantiv/ Handlings-nomen (-ning, -ande) | kullam | gullam | gullam | ||
verbgenitiv (genom att) | kula | gulá | gula |
a-stammar med lång vokal i första stavelsen
Sávvat (vv/v)
Exempel på verb som har identisk böjning; viehkat (hk/g), slábmat (bm/m), fierrat (rr/r), lierrat (rr/r), tjágŋat (gŋ/ŋ)
Person | Lehtiranta/ Halász | Korhonen/ Steggo | Arjeplogs- gruppen/ M. Sjaggo | Lule-samiska | Giella- Tekno |
Presens | sávvat | sávvat | sávvat | sávvat | sávvat |
Mån | sávav | sávav | sávav/ sávav | sávav | sávav |
Dån | sáva | sáva | sáva/ sáva | sáva | sáva |
Sån | sávva | sávvá | sávvá/ sávvá | sávvá | sávvá |
Måj | sävvin | sävvin | sävvin/ sávvin | sávvin | sävvin |
Dåj | sávvabihtin | sávvabehtin | sávvabehtin/ sávvabähtten | sávva-bihtte | sávva-behtin |
Såj | sávvaba | sávvaba | sávvaba/ sávvaba | sávvaba | sávvaba |
Mija, Mij | sávvap | sávvap | sávvap/ sávvap | sávvap | sávvap |
Dija, Dij | sávvabihtit | sávvabihtit | sávvabehtit/ sávvabihtit | sávvabihtit | sávva-bihtit |
Sija, Sij | sävvi | sävvi | sävvi/ sávvi | sávvi | sävvi |
Preteritum | |||||
Mån | sävviv | sävviv | sävviv/sávviv | sávviv | sävviv |
Dån | sävvi | sävvi | sävvi/ sávvi | sávvi | sävvi |
Sån | sávaj | sávaj | sávaj/ sávaj | sávaj | sávaj |
Måj | sávajmen | sávajmen | sávajmin/ sávajma | sávajma | sávajmen |
Dåj | sávajden | sávajden | sávajdin/ sávajda | sávajda | sávajden |
Såj | sávajgan | sávajga | sávajga/ sávajga | sávajga | sávajga |
Mija, Mij | sávajme | sávajme | sávajme/ sávajma | sávajma | sávajme |
Dija, Dij | sávajde | sávajde | sávajde/ sávajda | sávajda | sávajde |
Sija, Sij | sävvin | sävvin | sävvin/ sávvin | sávvin | sävvin |
Imperativ 1 | |||||
Dån | sáva | sáva | sáva | sáva | viega |
Dåj | sävvin | sávven | sávve | viehken | |
Dij | sävvit | sávvit | sávvit | viehkat | |
Perf.particip | sávvam | sávvam | sávvam | sávvam | sávvam |
negeringsform | sáva | sáva | sáva/ sáva | sáva | sáva |
gerundium I/ håller på att | viehkamin sávvamin | viehkamin | viehka-min | ||
gerundium II/ samtidighets-formen- under det att.. | viegadin | viegadijn | viegadin | ||
Supinum- för att | viegatjit | viegatjit | viegatjit | ||
Presens- particip/ Handlarnomen, den som gör.. | lär´re | viehkke | vähkke | ||
Verbal-substantiv/ Handlings-nomen (-ning, -ande) | viegan | viehkam | viehkam | ||
verbgenitiv (genom att) | viega | viega |
e-stammar
Båhtet, (ht/d)
Exempel på verb med identisk böjning; adnet (dn/n), báhtset (hts/ts), vuäjdnet (jdn/jn), vádtset (dts/dts), gállet (ll/l), válldet (lld/ld), bállet (ll/l), jáhkket (hkk/hk), gåddet (dd/dd)
Person | Lehtiranta/ Halász | Korhonen /Steggo | Arjeplogs- gruppen/ M. Sjaggo | Lule-samiska | Giella- tekno |
Presens | pååhtiet/ båhtet | båhtet | båhtet, adnet | boahtet | båhtet |
Mån | pååtaav/ bådav | bådáv | bådav, anáv / bådáv | boadáv* | bådáv, bådav |
Dån | pååtaah/ båda | bådá | båda, aná / bådá | boadá | bådá, båda |
Sån | pååtaa/ båhta | båhtá | båhta, adna/ båhtá | boahtá | båhtá, båhta |
Måj | pååhtin/ buhtin | buhtin | buhtin, ednin/ buhtin | båhtin | buhtin |
Dåj | pååtiepehtien /båhtebihtin | båhte-behtin | båhte-behten, adnebehtin/ båhte-bähtten | boahte-bihtte | båhte-behtin |
Såj | pååtiehpah, -pan/ båhteba | båhteba | båhteba/ båhteba | boahteba | båhteba |
Mija, Mij | pååhtiep/ båhtep | båhtep | båhtep/ båhtep | boahtep | båhtep |
Dija, Dij | pååhtiepihtit /båhtebihtit | båhte-bihtit | båhtebehtit/ båhtebihtit | boahtebihtit | båhte-bihtit |
Sija, Sij | pååhtih/ buhti | buhti | buhti/ buhti | båhti | buhti |
Preteritum | |||||
Mån | pååhtiv/ buhtiv | buhtiv | buhtiv, idniv /buhtiv | båhtiv | buhtiv |
Dån | pååhtih/ buhti | buhti | buhti/ buhti | båhti | buhti |
Sån | pååtij/ bådij | budij | budij/ budij | bådij | budij |
Måj | pååtijmen/ bådijmen | budijmen | budijmen/ budijma | bådijma | budijmen |
Dåj | pååtijten/ bådijden | budijden | budijden/ budijda | bådijda | budijden |
Såj | pååtijkah~-kan/ bådijgan | budijga | budijga/ budijga | bådijga | budijga |
Mija, Mij | pååtijmeh/ bådijme | budijme | budijme/ budijma | bådijma | budijme |
Dija, Dij | pååtijteh/ bådijde | budijde | budijde/ budijda | bådijda | budijde |
Sija, Sij | pååhtin/ buhtin | buhtin | buhtin/ buhtin | båhtin | buhtin |
Imperativ 1 | |||||
Dån | pååtieh/ både | både | både | boade | både |
Dåj | pååhtien/ båhtin | båhten | båhten | boahte | båhten |
Dij | pååhtit/ båhtit | buhtit | buhtit | båhtit | buhtit |
Perf.particip | pååhtaam | båhtám | båhtám/ båhtám | boahtám | båhtám |
negeringsform | både | både | boade | både | |
gerundium I- håller på att | pååhtiemin | luäjjtemin, jåhtemin, båhtemin | boahtemin | jåhtemin | |
Gerundium II/ samtidighets-form | pååtietin | jådedin | boadedijn | jådedin | |
Supinum- för att | pååtaatjit | jådatjit/ jådatjit | boadetjit | jådátjit | |
Presens- particip/ Handlarnomen | pååh´tie | vadtje | boahtte | båhtte | |
Verbal-substantiv/ Handlings-nomen (-ning, -ande) | pååhtiem | gälldim, jåhtem | boahtem | jåhtem | |
verbgenitiv (genom att) | pååtie | boade | både |
- oa växlar till å framför kortvokal i andra stavelsen enligt lulesamisk omljudsregel
** avviker från omljudstabellen
o-stammar
Gårrot (Gårrut, arjeplogsgruppen) (rr/r), Goarrot (saL), Viessot (ss/s), Årrot (rr/r)
Exempel på verb med identisk böjning; tjuadtjot (dtj/dtj), ådtjot (dtj/dtj), guohtot (ht/d), såggot (gg/gg), gilljot (llj/lj)
Person | Lehtiranta/ Halász | Korhonen /Steggo | Arjeplogs- gruppen/ M. Sjaggo | Lule- samiska | Giella- tekno |
Presens | kååruot/ (duasstot) | gårrot | årrot/viessot / gårrut | goarrot* | gårrot |
Mån | kååruov/ dustuv | gårov | årruv ,viesov / gårov | goarov , viesov | gårov |
Dån | kååruoh/ dustu | gåro | årru, vieso/ gåro | goaro, vieso | gåro |
Sån | kåårru/ dusstu | gurru | urru, viesso/ gurru | gårru, viessu | gurru |
Måj | kåårrun/ dusttun | gurrun | urrun / gurrun | gårrun, viessun | gurrun |
Dåj | kåårruo-pehtien/ dusstubihtin | gårro-behtin | årrobähtten/ gårrobähtten | goarrobihtte, viessobihtte | gårro- behtin |
Såj | kåårruopah, -pan/ dusstuba | gårroba | årroba, viesoba/ gårroba | goarroba, viessoba | gårroba, |
Mija, Mij | kåårruop/ dusstup | gårrop | årråp, viessop/ gårrop | goarrop, viessop | gårrop |
Dija, Dij | kåårruopihtit /dusstubihtit | gårro-bihtit | årrobehtit, viessobehtit/ gårrobihtit | goarrobihtit, viessobihtit | gårro-bihtit |
Sija, Sij | kåårruh/ dusstu | gurru | urru, viesso/ gurru | gårru, viessu | gurru |
preteritum | |||||
Mån | kåårruv/ dusstuv | gurruv | urruv, vissov, gurruv | gårruv, viessuv | gurruv |
Dån | kåårruh/ dusstu | gurru | urru, visso, gurru | gårru, viessu | gurru |
Sån | kååruoj/ dustuj | gåroj | åruj, viesoj, gåroj | goaroj, viesoj | gåroj |
Måj | kååruojmen/ dustujmen | gårojmen | årujmen, viesojmin, gårojma | goarojma, viesojma | gåroj-men |
Dåj | kååruojten/ dustujden | gårojden | årujden, viesojdin, gårojda | goarojda, viesojda | gåroj-den |
Såj | kååruojkah ~ -kan/ dustujgan | gårojga | årujga, viesojga, gårojga | goarojga, viesojga | gårojga |
Mija, Mij | kååruojmeh/ dustujme | gårojme | årojme/ årujme, viesojme, gårojma | goarojma, viesojma | gårojme |
Dija, Dij | kååruojteh/ dustujde | gårojde | årujde, viesojde, gårojda | goarojda, viesojda | gårojde |
Sija, sij | kåårrun/ dusstun | gurrun | urrun, vissun, gurrun | gårrun, viessun | gurrun |
Imperativ 1 | |||||
Dån | kååruojh/ dustu | gåro | goaro | gåro | |
Dåj | kåårruon/ dusttun | gårron | goarro | gårron | |
Dij | kåårrut/ dusttut | gurrut | gårrut | gurrut | |
Perf.particip | kåårrum/ dusttun | gurrum | urrum, vissum, gurrom, gurrum | gårrum, viessum | gurrum |
negerings-form | gåro | åro, vieso, gåro | goaro, vieso | gåro | |
gerundium I- håller på att | kåårruomin | skavvomin, tjåsskomin, årromin, gårromin | goarromin | gårromin | |
gerundium II/ samtidighets-form | kååruotin | goarodijn | gårodin | ||
Supinum- för att | kåårutjit | gårutjit | goarotjit gårutjit | gårotjit | |
Presens particip | kåår´ruo | gårro | goarro | gårro | |
Verbal-substantiv/ Handlings-nomen (-ning, -ande) | kåårruom | gårrum, guohtom | oaggom, goarrom | gårrom | |
verbgenitiv (genom att) | kååruo | goaro | gåro |
* oa växlar till å framför kort vokal i andra stavelsen (saL)
å-stammar
Bårråt (rr/r)
Exempelverb som böjs likadant; jårråt (rr/r),hållåt (ll/l)
Person | Lehtiranta/ Halász | Korhonen/ Steggo | Arjeplogs- gruppen/ M. Sjaggo | Lule-samiska | Giella- Tekno |
Presens | bårråt | bårråt | bårråt | bårråt | bårråt |
Mån | båråv | båråv | båråv/ båråv | båråv | båråv |
Dån | bårå | bårå | bårå/ bårå | bårå | bårå |
Sån | bårrá | bårrá | bårra/ bårrá | bårrå | bårrá, bårra |
Måj | burrin | burrin | burrin/ burrin | bårrin | burrin |
Dåj | bårråbihtin | bårrå- behtin | bårråbehtin/ bårråbähtten | bårråbihtte | bårrå-behtin |
Såj | bårråba | bårraba | bårråba/ bårråba | bårråba | bårråba |
Mija, Mij | bårråbe | bårråp | bårråp/ bårråp | bårråp | bårråp |
Dija, Dij | bårråbihtit | bårråbihtit | bårråbehtit/ bårråbihtit | bårråbihtit | bårrå- bihtit |
Sija, Sij | burri | burri | burre/ burri | bårri | burri |
preteritum | |||||
Mån | burriv | burriv | burriv/ burriv | bårriv | burriv |
Dån | burri | burri | burre/ burri | bårri | burri |
Sån | båråj | båråj | båråj/ båråj | båråj | båråj |
Måj | båråjmen | båråjmen | båråjmen/ båråjma | båråjma | båråjmen |
Dåj | båråjden | båråjden | båråjden/ båråjda | båråjda | båråjden |
Såj | båråjgan | båråjga | båråjga/ båråjga | båråjga | båråjga |
Mija, Mij | båråjme | båråjme | båråjme/ båråjma | båråjma | båråjme |
Dija, Dij | båråjde | båråjde | båråjde/ båråjda | båråjda | båråjde |
Sija, Sij | burrin | burrin | burrin/ burrin | bårrin | burrin |
Imperativ 1 | |||||
Dån | bårå | bårå | bårrå/ bårå | bårå | bårå |
Dåj | burrin | bårren | bårrin/ bårren | bårre | bårren |
Dij | burrit | burrit | burrit/ burrit | bårrit | burrit |
Perf.particip | bårråm | bårråm/ bårråm | bårråm | bårråm | |
negeringsform | bårå | bårå/ bårå | bårå | bårå | |
gerundium I- håller på att | gåjjkåmin, bårråmin | bårråmin | bårråmin | ||
gerundium II/ samtidighets-form | bårådijn | bårådin | |||
Supinum- för att | båråtjit | båråtjit | båråtjit | ||
Presens- particip/ handlarnomen | låhkke, bårre | bår´re | bårre | ||
Verbal-substantiv/ Handlings-nomen (-ning, -ande) | bårråm | ||||
verbgenitiv (genom att) | bårå | bårå |